|
NEY NEDİR ?
Ney,
Sümerlerden beri bütün
Türk topluluklarında sürekli görülmüş olan[kaynak
belirtilmeli]
üflemeli çalgıdır. Benzer örneği
Aztek Kültür'ünde de bulunmaktadır.[kaynak
belirtilmeli]
Kaşgarlı Mahmut,
Divân-ı Lügati't-Türk adlı Türk Kültür ve Dil'ini
anlatan eserinde,
Sagu denilen, "Erler" için düzenlenen, ölüm, erdem ve
acıları anlatan
tören'lerde kullanıldığını aktarmıştır.
"Ney", yakın
zamanlarda
Farsça’ya geçmiş olup nâ veya nay (kamış)
adını almıştır. Arap toplumunda'da
üflemeli çalgıların hemen tümü için kullanılan mizmâr
sözcüğü ise, (nefes borusu, ses organı anlamında) ney için
de kullanılmıştır. Türkçe’de ise hemen her zaman ney
olarak anılmıştır.
Kavimler Göçünden çok eski zamanlardan kalan,
Runik Harfler'in aslının henüz anlaşıldığı;
Proto Türk Yazıtları zamanından kaldığı düşünülen
Kültür'izleri gibi miras kalmış olan, çok az kültürel
öğelerin devamı olarak ise, bugünkü Romanya’da nayu
olarak Ad'landırılır..
Sümer toplumunda MÖ
5000 yıllarından itibaren kullanıldığı sanılan bu çalgıya
ait elimizdeki en eski bulgu, MÖ 3000-2800 yıllarından kalan
bugün Amerika’da Philadelphia Üniversitesi Müzesi'nde
sergilenen neydir. Çalgının o dönemlerde de dinsel
törenlerde kullanıldığı sanılmaktadır.
Günümüzde ney, Türk
sazı olarak anılmaktadır ve
tasavvuf müziğinin bir sembolü haline gelmiştir. Bir
müzik aleti için kullanılan çalmak yerine, Ney için
üflemek tabiri kullanılır. Burada üflemenin mecazi bir
anlamı vardır. Kaynağını İslam'da
Allah'ın insanı yaratırken ruhu üflemiş olmasından alır.
KAYNAK :
http://tr.wikipedia.org/wiki/Ney web sitesinden alıntı
yapılmıştır.
|
